Phân tích thành phần

An toàn

Kiểm tra gì trước khi mua

Mỹ phẩm bán trong cửa hàng gần như luôn an toàn khi dùng bình thường. Rủi ro nằm ở kem trôi nổi, dịch vụ “tại nhà” và hàng giả. Ở đây có các dấu hiệu cảnh báo, cách thử sản phẩm mới, quy định của từng nước và khi nào nên đi khám.

Dấu hiệu cảnh báo

Nếu thấy những điều này — hãy dừng lại và kiểm tra.

Kem trắng da “hàng chợ”

Các loại kem hứa hẹn làm trắng da nhanh có thể chứa thủy ngân. WHO cảnh báo: thủy ngân gây phát ban và sẹo, tổn hại hệ thần kinh, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch. Từ năm 2020, Công ước Minamata cấm sản xuất, nhập khẩu và xuất khẩu mỹ phẩm chứa thủy ngân trên 1 ppm; tại Việt Nam, những loại kem này thường xuyên bị thu hồi.

WHO: Mercury in skin lightening products · 03.11.2019

“Henna đen”

Hình xăm tạm thời bằng “henna đen” thường được làm từ PPD — một chất nhuộm tóc vốn không dành cho da. FDA ghi nhận các ca tổn thương da; sau một hình xăm như vậy, nguy cơ dị ứng với thuốc nhuộm tóc tăng lên. Henna thật có màu nâu đỏ.

FDA: Temporary tattoos, henna/mehndi and black henna · 15.10.2024

Sơn gel tại nhà

Hội Bác sĩ Da liễu Anh (BAD) gọi dị ứng với (meth)acrylate trong sơn gel là một “dịch bệnh”, và đánh giá bộ sơn tự làm tại nhà nguy hiểm hơn làm ở tiệm. Về sau, dị ứng này có thể gây trở ngại khi trám răng hoặc lắp bộ phận giả có acrylate. Ở EU, từ năm 2021 HEMA chỉ dành cho thợ chuyên nghiệp, còn chất khơi mào quang TPO bị cấm từ tháng 9/2025.

BAD: artificial nail allergy epidemic · 09.08.2018, cập nhật 23.01.2024

Duỗi tóc có formaldehyde

Một số sản phẩm duỗi tóc “keratin” giải phóng formaldehyde khi gặp nhiệt — kể cả loại ghi “không chứa formaldehyde”. OSHA (cơ quan an toàn lao động của Mỹ) đã cảnh báo các tiệm tóc về điều này từ năm 2011. Hãy hỏi thợ đó là sản phẩm gì và đề nghị mở thông gió.

OSHA: Hair smoothing products and formaldehyde · 2011

Hàng giả

Mỹ phẩm giả không qua kiểm tra thành phần. Theo ước tính của EUIPO (Cơ quan Sở hữu trí tuệ Liên minh châu Âu), vì hàng giả mà mỹ phẩm chính hãng ở EU mất khoảng 3 tỷ euro doanh thu mỗi năm — tương đương 4,8% doanh số. Ở Nga, hãy kiểm tra mã Chestny ZNAK (hệ thống mã truy xuất bắt buộc của Nga) trong ứng dụng: trạng thái màu đỏ hoặc thông tin không khớp với nhãn là lý do để không mua.

EUIPO: Economic impact of counterfeiting in the clothing, cosmetics and toy sectors · 16.01.2024

Kem chống nắng tự làm

Công thức tự làm và các loại dầu không qua kiểm nghiệm: mức bảo vệ, khả năng chịu nước và hạn dùng của chúng không ai biết (AAD). Trong một khảo sát công thức trên mạng xã hội, hai phần ba cho mức bảo vệ không đủ.

AAD: homemade sunscreens · 02.07.2024

Thử trước khi dùng sản phẩm mới

Cách đơn giản để thử sản phẩm mới trên chính da bạn — theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Da liễu Hoa Kỳ (AAD).

Một vùng da nhỏ

Thoa một ít sản phẩm lên vùng da cỡ đồng xu — ở mặt trong cánh tay hoặc nếp khuỷu tay, nơi quần áo không cọ mất.

Hai lần mỗi ngày, trong 7–10 ngày

Thoa như bình thường. Với sản phẩm rửa trôi — chẳng hạn sữa rửa mặt — hãy để trên da 5 phút hoặc theo thời gian ghi trong hướng dẫn.

Quan sát da

Nếu đỏ, ngứa hoặc sưng — hãy rửa sạch, ngừng dùng và đi khám nếu phản ứng mạnh. Không có phản ứng — bạn có thể dùng thử sản phẩm. Trước khi nhuộm tóc, hãy làm bài thử riêng theo hướng dẫn của thuốc nhuộm.

AAD: How to test skin care products

Quy định ở các nước

Cùng một chất, mỗi nước quản lý một kiểu. Tóm tắt quy định ở những nơi cộng đồng Absolute đang sống.

Nga và Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU)

Luật
TR CU 009/2011 (quy chuẩn kỹ thuật của EAEU), có hiệu lực từ ngày 1/7/2012: danh sách chất bị cấm và bị hạn chế, chất tạo màu, chất bảo quản và màng lọc UV.
Trước khi bán
14 nhóm — sản phẩm làm rám da và làm trắng da, mỹ phẩm cho trẻ em, thuốc nhuộm tóc và uốn tóc hóa chất, sản phẩm peel da và một số nhóm khác — phải đăng ký nhà nước; các sản phẩm còn lại thì công bố hợp quy.
Nhãn
Thông tin bằng tiếng Nga, có dấu EAC. Từ ngày 28/10/2026, danh sách chất bị cấm có thêm 14 chất; từ ngày 1/1/2027, dòng chữ “chứa formaldehyde” phải ghi ngay từ mức 0,001%.
Mã truy xuất
Chestny ZNAK (hệ thống mã truy xuất bắt buộc của Nga): nước hoa từ năm 2020, mỹ phẩm và hóa chất gia dụng từ năm 2025 (hàng sản xuất trước đó được bán đến hết hạn). Ứng dụng sẽ kiểm tra mã.
Dịch vụ thẩm mỹ
Thẩm mỹ da (cosmetology) là hoạt động y tế, phải có giấy phép; tiêm, filler, peel da và mài da là dịch vụ y tế.
Nguồn tham khảo (3)

Việt Nam

Luật
Thông tư 06/2011/TT-BYT của Bộ Y tế, thực hiện Hiệp định mỹ phẩm ASEAN; từ ngày 18/8/2025, các sửa đổi theo Thông tư 34/2025/TT-BYT có hiệu lực — ghi thành phần theo INCI và tỷ lệ phần trăm của các chất bị hạn chế.
Trước khi bán
Mỹ phẩm phải được công bố trước khi đưa ra thị trường: hàng nhập khẩu công bố tại Cục Quản lý Dược (DAV), hàng sản xuất trong nước công bố tại Sở Y tế các tỉnh, thành phố.
Thu hồi
DAV công bố các cảnh báo và quyết định thu hồi. Lý do thường gặp: thủy ngân và hydroquinone trong kem làm trắng da, và hàng giả.
Đang soạn thảo
Nghị định mới về mỹ phẩm hiện vẫn là dự thảo (bản tháng 5/2026).
Nguồn tham khảo (2)

Liên minh châu Âu

Luật
Quy định (EC) số 1223/2009: hơn 1.700 chất bị cấm, các danh sách chất bị hạn chế, chất tạo màu, chất bảo quản và màng lọc UV; đánh giá an toàn cho từng sản phẩm.
Động vật
Thử nghiệm mỹ phẩm trên động vật và bán mỹ phẩm đã thử nghiệm như vậy bị cấm hoàn toàn từ ngày 11/3/2013.
Chất gây dị ứng
Chất tạo hương gây dị ứng phải ghi trong bảng thành phần khi vượt 0,001% trong sản phẩm lưu lại trên da và 0,01% trong sản phẩm rửa trôi. Danh sách tăng từ 26 lên 80 chất: với sản phẩm mới — từ ngày 31/7/2026, với toàn bộ thị trường — từ ngày 31/7/2028.
Vi nhựa
Từ ngày 17/10/2023, kim tuyến rời và vi hạt bị cấm; giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến năm 2027 với sản phẩm rửa trôi, đến năm 2029 với sản phẩm lưu lại trên da, và đến năm 2035 với đồ trang điểm, sản phẩm cho môi và móng.
Nguồn tham khảo (3)

Mỹ

Luật
Đạo luật MoCRA, từ ngày 29/12/2022: đăng ký cơ sở sản xuất và sản phẩm, báo cáo tác dụng phụ nghiêm trọng cho FDA trong vòng 15 ngày làm việc, FDA có quyền yêu cầu thu hồi bắt buộc.
Chống nắng
Sản phẩm chống nắng là thuốc không kê đơn: có SPF, khả năng chịu nước 40 hoặc 80 phút, cấm dùng chữ “waterproof” và “sunblock”.
Hạn dùng
Luật không yêu cầu ghi hạn sử dụng trên mỹ phẩm; FDA đưa ra mốc tham khảo — ví dụ mascara là 2–4 tháng.
Formaldehyde
FDA chuẩn bị lệnh cấm formaldehyde trong sản phẩm duỗi tóc từ năm 2023; tính đến tháng 11/2026, lệnh cấm này vẫn chưa có hiệu lực.
Nguồn tham khảo (1)

Khi nào cần đi khám

Chăm sóc là sự quan tâm, còn điều trị là việc của bác sĩ. Đây là những dấu hiệu cần gặp bác sĩ da liễu, chứ không phải đi mua thêm kem mới.

  • mặt, môi hoặc mắt sưng, khó thở sau khi dùng sản phẩm hoặc làm dịch vụ làm đẹp — gọi cấp cứu ngay (ở Nga: 103 hoặc 112, ở Việt Nam: 115)
  • nốt ruồi to ra, đổi màu hoặc đổi hình dạng, ngứa hoặc chảy máu
  • phát ban, ngứa hoặc bong vảy không khỏi hoặc tái đi tái lại
  • bỏng, phồng rộp hoặc nổi mảng sau khi làm dịch vụ làm đẹp, đi nắng hoặc dùng sản phẩm mới
  • tóc rụng từng nắm, xuất hiện vùng hói
  • vệt sẫm màu dưới móng, móng bong ra hoặc đổi màu
  • nốt mụn trứng cá sưng đau hoặc để lại sẹo

Bác sĩ da liễu là bác sĩ chuyên về da, tóc và móng. AbsoHealth viết về sức khỏe nói chung: khám tổng quát, xét nghiệm và những gì được miễn phí theo bảo hiểm y tế bắt buộc (OMS) ở Nga.

AbsoHealth — sức khỏe, một dự án của Absolute

Báo cáo sự cố ở đâu

Nga

Khiếu nại về hàng không an toàn hoặc hàng giả — gửi Rospotrebnadzor (cơ quan bảo vệ người tiêu dùng của Nga); báo cáo vi phạm về mã truy xuất — gửi ngay trong ứng dụng Chestny ZNAK, kèm ảnh sản phẩm, ảnh hóa đơn và địa chỉ cửa hàng.

Rospotrebnadzor: gửi khiếu nại

Việt Nam

Cục Quản lý Dược (DAV) công bố các cảnh báo và quyết định thu hồi mỹ phẩm — nên xem qua trước khi mua.

DAV: cảnh báo và thu hồi

EU

Các sản phẩm nguy hiểm do cơ quan giám sát các nước EU phát hiện được tập hợp trong cơ sở dữ liệu Safety Gate — bạn có thể tra cứu theo tên sản phẩm.

Safety Gate

Mỹ

Bạn có thể báo cáo tác dụng phụ của mỹ phẩm trực tiếp cho FDA — nhờ đó FDA biết đến những sản phẩm có vấn đề.

FDA: báo cáo sự cố về mỹ phẩm

Nguồn tham khảo (4)